ه‍.ش. ۱۳۹۲ آبان ۲۸, سه‌شنبه

دولت و حکومت : در زنجیری از بازگفته ها و سروده ها و ترانه ها

 
بازگفته ها
"باش تا صبح دولتت بدمد/ کاین هنوز از نتایج سحر است" : امثال و حکم دهخدا
"دولت ندهد خدای کس را به غلط" : امثال و حکم دهخدا
"بر دولت متزلزل اعتماد نباشد" : تاریخ گزیده نوشته ی حمدالله مستوفی
"دولت به خران دادی و حشمت به سگان/ پس ما به تماشای جهان آمده ایم" : امثال و حکم دهخدا
"دولت همه ز اتفاق خیزد/ بی دولتی از نفاق خیزد" : سعدی
"سحرم دولت بیدار به بالین آمد/ گفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد" : حافظ
"گر به دولت برسی مست نگردی مردی" : امثال و حکم دهخدا
"راستی خاتم فیروزه ٔبواسحاقی/ خوش درخشید ولی دولت مستعجل بود" : حافظ
"حکمران مانند دریا و ارکان دولت مانند نهرهایی  هستند که از دریا منشعب می شود" :  منسوب به ارسطو حکیم یونانی
"تمام دولت ها، تمام حکومت ها دروغ می گویند": مک فرسون گزارشگر روزنامه ی واشنگتن پست
 
سروده ها
در شهربند مهر و وفا دلبری نماند/ زیر کلاه عشق و حقیقت سری نماند...
آن آتشی که خاک وطن گرم بود از آن/ طوری به باد رفت کز آن اخگری نماند
هر در که باز بود، سپهر از جفا به بست/ بهر پناه مردم مسکین دری نماند
آداب ملک‌داری و آیین معدلت/ بر باد رفت و ز آن همه جز دفتری نماند
با ناکسان بجوش، که مردانگی فسرد/ با جاهلان بساز، که دانشوری نماند
با دستگیری فقرا، منعمی نزیست/ در پایمردی ضعفا، سروری نماند
زین تازه دولتان دنی، خواجه‌ای نخاست/ وز خانواده‌های کهن مهتری نماند
زین ناکسان که مرتبت تازه یافتند/ دیگر به هیچ مرتبه جاه و فری نماند
آلوده گشت چشمه به پوز پلید سگ/ ای شیر تشنه میر، که آبشخوری نماند
جز گونه‌های زرد و لبان سپید رنگ
دیگر به شهر و دهکده، سیم و زری نماند : ملک‌الشعرای بهار
 
دردا و حسرتا که جهان شد به کام خر/ زد چرخ سفله، سکه ی دولت به نام خر
خر سرور ار نباشد، پس هر خر از چه روی؟/ گردد همی ز روی ارادت، غلام خر
افکنده است سایه، هما بر سر خران/ افتاده است طایر دولت به دام خر
خر بنده ی خران شده، آزادگان دهر/ پهلو زن است چرخ، به این احتشام خر
خرها تمام محترمند! اندرین دیار/ باید نمود از دل و جان، احترام خر
خرها وکیل ملت و ارکان دولتند/ بنگر که بر چه پایه رسیده، مقام خر؟
شد دایمی ریاست خرها به ملک ها
ثبت است در جریده ی عالم دوام خر ... : میرزاده عشقی
 
خوشتر از دولت جم، دولت درویشی/ بهتر از قصر شهی، کلبهٔ دهقانی
خانگی باشد اگر دزد، بصد تدبیر/ نتوان کرد از آن خانه، نگهبانی
برو از ماه، فراگیر دل افروزی/ برو از مهر، بیاموز درخشانی
پیش زاغان مفکن، گوهر یکدانه/ پیش خربنده مبر، لعل بدخشانی
گر که همصحبت تو دیو نبودستی
ز که آموختی این شیوهٔ شیطانی... : پروین اعتصامی
 
زمستان پوستین افزود بر تن، کدخدایان را/ ولیکن پوست خواهد کند، ما یک لا قبایان را
ره ماتم سرای ما ندانم از که می پرسد/ زمستانی که نشناسد در دولت سرایان را
به دوش از برف بالاپوش خز ارباب می آید/ که لرزاند تن عریان بی برگ و نوایان را
به کاخ ظلم باران هم که آید سر فرود آرد/ ولیکن خانه بر سر کوفتن داند، گدایان را
طبیب بی مروت کی به بالین فقیر آید
که کس در بند درمان نیست درد بی دوایان را... : شهریار
 
قتل یک قصه سر کوچه ی خواب/ قتل یک غصه به دستور سرود
قتل مهتاب به فرمان نئون/ قتل یک بید به دست دولت
قتل یک شاعر افسرده به دست گل یخ
همه ی روی زمین پیدا بود/ جغد در باغ معلق می خواند... : سهراب سپهری
 
صدا صدا صدا / تنها صداست که می ماند/ در سرزمین قدکوتاهان
معیارهای سنجش همیشه بر مدار صفر سفر کرده اند/ چرا توقف کنم؟
من از عناصر چهار گانه اطاعت می کنم
و کار تدوین نظامنامه ی قلبم/ کار حکومت محلی کوران نیست
مرا به زوزه ی دراز توحش/ در عضو جنسی حیوان چکار
مرا به حرکت حقیر کرم در خلا گوشتی چکار
مرا تبار خونی گل ها به زیستن متعهد کرده است... : فروغ فرخزاد
 
امشب از دولت می دفع ملالی کردیم/ این هم از عمر شبی بود که حالی کردیم
ما کجا و شب میخانه خدایا چه عجب/ کز گرفتاری ایام مجالی کردیم... : شهریار
 
مغز من ، ظالم تر از ضحاک و زهر آگین تر از مار است
آدمی کش نیست اما زندگی خوار است
طعمه هایش : لحظه های جاری بی بازگشت من
او ، بسان عقربک بر صفحه ی ساعت/ روز و شب ، هشیار و بیدار است
او حکومت می کند بر سرنوشت و سرگذشت من
از چنین خودکامه ی بیدادگر ، فریاد/ نفرت و نفرین برین بیداد
تا مگر این مغز ضحاکانه را چون پتک بر سندان خود کوبی
رایت عصیان برافراز ای اجل ای کاوه ی حداد : نادر نادرپور
 
هان ای پدر پیر که امروز/ می نالی ازین درد روان سوز
علم پدر آموخته بودی/ وان دم که خبردار شدی سوخته بودی
افسرد تن و جان تو در خدمت دولت/ قاموس شرف بودی و ناموس فضیلت
وین هردو شد از بهر تو اسباب مذلت
چل سال غم و رنج ببین با تو چه ها کرد/ دولت رمق و روح ترا از تو جدا کرد
چل سال ترا برده ی انگشت نما کرد
آنگاه چنین خسته و آزرده رها کرد... : فریدون مشیری

 باطل گذشت و دولت حق بر دوام ماند
ناکام شد مجاز و حقیقت به کام مانذ
شور و نشاط و شوق جوانی به باد رفت
مرغی که می شکست قفس را به دام ماند... : مهدی سهیلی

 دموکراسی اگر با دین شود دوست/ به نام حق کـَنند از کله ات پوست
دموکراسی اگر با دین شود یار/ کلاه خویش را محکم نگه دار
دموکراسی اگر با دین شود چیز/ بده افسار دولت را به چنگیز... : محمد جلالی چیمه  (م.سحر)

بر قدیر ِ بی دلان، دل را، نبند/ شب نگردد روز ِ آن‌ها بی گزند
عید ِ آنان از بلور ِ اشگ پُر/ خوش وضو گیرند با این آب کُر
کِی علی را شرم دارند از حضور؟/ از خشونت ها کجا گشتند، دور؟
دختران ِ آفتاب و این جفا/ عیدتان پُر شور، یاران خدا
آن خدایی را که خود پرداختید/ قلبی از آهن، برایش ساختید
دختران ِ این وطن، یک رشته اند/ زین نمط آن‌ها، هزاران کِشته اند
دست ِ روحانی اگر با مردم است/ دست ِ بالا تر چو نیش ِ کژدم است
دولتی خنثی است ، ترکیبش ببین/ ناصبی ها را گُزیده ، خوشه چین
نرمشی گر هست ، آن با دشمن است
ظلم و جور و دارها ، سهم ِ من است : داریوش لعل ریاحی
سوم آبان ١٣٩٢

عید ایران ‌تو مخوان روز_ یک_ فروردین/ بلکه آن روز که آزادی_ ملت ، تضمین
همه آزاد و برابر ، همه مومن به صلاح/ شک و تردید شده محو ، در آ‌غوش  یقین
نظر_ فقه معزز به مساجد ، اما/ امر دولت ، همه  منفک ز سر _ مذهب  و دین
عصر_ آزاد‌گی و عهد_ مروت حاکم/ عشق ، غالب شده بر موعظه ی نفرت و کین
مرد و زن ، همره و در قافله ی کار و تلاش/ تا همه بوم شود ، ‌پهنه‌ای از باغ برین
فره هشیار ، که تاریخ دگر باید خواند/ عید ایران ‌تو مخوان روز_ یک_ فروردین
بلکه آن روز که آزادی ملت، تضمین/ امر دولت ، همه منفک ز سر مذهب و دین
 
دکتر منوچهر سعادت نوری
اسفند ١٣٨٣

ترانه ه
دولت عشق (ازمولانا) - اجرا : امیر آرام
https://www.youtube.com/watch?v=RA7S7Z4_aqU
دولت آن است که بی خون دل آید به کنار (از حافظ) - اجرا : محمد رضا شجریان
http://www.youtube.com/watch?v=8z77RysKnPM
دولت عشق (ازمولانا) - اجرا : افتخاری
https://www.youtube.com/watch?v=MzjPC2R3EOg
قدح پر کن که من از دولت عشق (از حافظ) - اجرا : محمد رضا شجریان
https://www.youtube.com/watch?v=35tK1eEH0wY
دولت عشق - اجرا : ستار
https://www.youtube.com/watch?v=y-wNGtkeDIk
مرگ بر این دولت مردم فریب - اجرا : گروهی از مردم
https://www.youtube.com/watch?v=FlfxbxDJh18